9 - Dostępność

Co to jest dostępność?

  • Dostęp do zasobów internetu dla ludzi z niepełnosprawnościami, starszych oraz korzystających z nietypowych urządzeń

Dlaczego dostępność?

Powody prawne

W poniższych dokumentach jest mowa o równości obywateli w dostępie do informacji bez dyskryminacji ze względu na jakiekolwiek kryteria w tym stopień sprawności.

  • Konstytucji RP (w tym Art. 32 i Art. 69)
  • Ustawy o dostępie do informacji publicznej (z dnia 6 września 2001 r.)
  • Ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (z dnia 17 lutego 2005 r.)
  • Karty Osób Niepełnosprawnych (Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 1 sierpnia 1997 r.)
  • Wszystkie jednostki organizacyjne państw UE są zobowiązane na mocy dyrektywy eEurope 2002 zapewnić dostęp do swoich serwisów bez dyskryminowania użytkowników.
Powody biznesowe
  • Jest ok 750 mln niepelnosprawnych osób na świecie.
  • A będzie coraz więcej i będą one dysponowaly coraz większą ilością pieniędzy.
  • Spędzają one przecietnie wiecej czasu w internecie.
  • Internet jest ważniejszą częścią ich życia niż dla przeciętnych osób.
  • Coraz popularniejsze są nietypowe urządzenia do przeglądania stron WWW:
  • Dobrze zaprojektowane, dostępne strony są bardziej użyteczne dla wszystkich użytkowników
Od strony projektanta
  • Nie potrzeba dodatkowej pracy, jeśli dostępność jest brana pod uwagę od początku projektowania strony.
  • Nie wymaga modyfikowania designu

Jak osoby niepełnosprawne korzystają z Sieci?

  1. Powiększanie czcionki -> ctrl + "+"
  2. Wysoko kontrastowe schematy kolorów -> zmiana arkusza css
  3. Czytniki ekranowe -> http://www.youtube.com/watch?v=VGeppPO5lQ0&feature=related
  4. Oprogramowanie do rozpoznawania głosu -> http://www.youtube.com/watch?v=W3DhnpLIKCQ
  5. Monitrory braillowskie

Zasady tworzenia dostępnych stron

Standardy

Web Accessibility InitiativeWeb Accessibility Initiative -> projekt The World Wide Web Consortium (W3C) mający na celu zwiększenie dostępności stron internetowych
Web Content Accessibility Guidelines-> zestaw zaleceń opracowanych przez WAI dotyczących projektowania stron internetowych
WCAG Samurrai -> Krytyka i errata WCAG

Co już zrobiliśmy?
  • Układ strony przyjazny dla czytników ekranu
  • Właściwie opisane obrazki
  • Oddzielenie treści strony od sposobu jej wyświetlania
  • Określenie głównego języka strony
  • Poprawne używanie tabelek
  • Jednolita nawigacja na całej stronie
  • Brak ramek
  • Poprawnie wpisane metadane
  • Wykorzystanie nagłówków, by zakreślić strukturę strony
Zalecenia

Zalecenia WCAG są pogrupowane w trzy poziomy

  1. zalecenia z tego poziomu muszą być spełnione. Bez ich spełnienia niektóre grupy użytkowników są wykluczone
  2. zalecenia z tego poziomu powinny być spełnione. Spełnienie tych zaleceń ułatwia korzystanie ze strony.
  3. zalecenia z tego poziomy mogą być spełnione. Ich spełnienie powiększa komfort korzystania ze strony dla niektórych użytkowników stron
Wybór

Przed dosłownym zastosowaniem WCAG warto przejrzeć stronę Samuraja WCAG. Jest dużo bardziej zdroworozsądkowa.

  • Przygotowanie dodatkowych arkuszy styli dla osób mających trudności z widzeniem, korzystających z małych ekranów, chcących wydrukować stronę -> http://lajt.onet.pl
  • Dodanie do filmów video i plików dzwiękowych transkrypcji -> http://www.infoq.com/interviews/dave-thomas-programming-languages-soa-and-the-web
  • Nie polegać na kolorach, by przekazać informacje
  • Rozszerzenie skrótów ( znaczniki abbr i acronym)
  • Strony powinny używać technologii typu JavaScript, Flash wtedy kiedy jest to uzasadnione. Jeśli strona polega na tych technologiach w stopniu który uniemożliwia korzystanie z niej bez ich użycia na stronie powinno być umieszczone krótkie wyjaśnienie w środku znacznika <noscript> </moscript> oraz powinny być zastosowane zalecenia dostępności dla tych technologii
  • Brak szybko zmieniających się elementów, w szczególności migotania.
  • Najlepiej posługiwać się prostym, jednoznacznym językiem.
  • W formularzu każde pole powinno być połączone z etykietą atrybutem for
   <label for="firstname">First name: 
     <input type="text" id="firstname" tabindex="1">
</label>
  • Na początku strony warto umieścić link przeskakujący bezpośrednio do głównej treści strony, a pod koniec strony link powracający na początek strony.
  • Umieszczać słowa w innych językach od głównego strony w odpowiednich znacznikach:
<span lang="fr">je ne sais quoi</span>,
  • Umieszczanie w tabelkach podpisu(atrybut caption) i podsumowania(atrybut summary)
  <table 
          summary="This table charts the number of
                   cups of coffee consumed by each senator,  
                   the type of coffee (decaf or regular),
                   and whether taken with sugar.">
<caption>Cups of coffee consumed by each senator</caption>
  • Kiedy możliwe określ główną myśl paragrafu w pierwszym zdaniu.
  • Używaj pustych alt'ow dla elementów dekoracyjnych
  • Dobrze jest umieszczać na stronie zawierającej dużo tekstu "spis treści" czyli listę linków odnoszących się do poszczególnych cześci strony.
  • Przetestuj jak Twoja strona wygląda ze znacząco większą i znacząco mniejszą czcionką od domyślnej
  • Tekst "alt" obrazka aby był przydatny musi wypełniać tą samą funkcje co obrazek.

Przykład 1: zdjęcie Ziemii z kosmosu. Jeśli zdjęcie ma charakter czysto dekoracyjny, dobrym kandydatem jest "Fotografia Ziemi widzianej z kosmosu". Jeśli celem obrazka jest zilustrowanie danych dotyczących geografii, tekst powinien wypełniać podobną funkcje. Jeśli obrazek jest pomyślany jako link do informacji o Ziemii, alt powinien zawierać "Informacje o Ziemii".
Przykład 2: tekst linków powinien informować co się pod nim znajduje. Na przykład "Najnowsza wersja naszego produktu" zamiast "kliknij tutaj". Tekst linków powinien zawierać słowa kluczowe na początku, być krótki i jednoznaczny.

Dodatkowe informacje:

Artykuł wart przeczytania: Jak niewidome osoby korzystają z sieci?

Zadanie

Przygotować raport na temat dostępności strony ocenianej w zeszlym tygodniu. Raport proszę przysłać w jednym z następujących formatów: odt, pdf lub doc.

deadline: 03.05.2008
punkty: 3

Strona na licencji Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0. Autorzy: A. Czoska, M. Komosiński, B. Kowalczyk, A. Kupś, M. Lubawy